Hoe werkt aandacht en energie?
Aandacht bestaat uit verschillende onderdelen:
- basale aandacht: alertheid en tempo
- sturende aandacht: bijvoorbeeld focussen, keuzes maken en je aandacht vasthouden
Bij vermoeidheid werken deze vormen van aandacht minder goed samen. Dat merk je doordat je minder goed kunt schakelen, sneller afgeleid bent of moeite hebt om gesprekken te volgen.
Veelvoorkomende signalen zijn:
- geheugenproblemen
- minder concentratie
- mentale traagheid
- niet twee dingen tegelijk kunnen doen
- sneller overbelast raken
Energie uitleggen aan je omgeving
Een eenvoudige manier om dit uit te leggen:
- iemand zonder spierziekte begint de dag met bijvoorbeeld €500 aan energie
- iemand met een spierziekte start misschien met €300
Gedurende de dag gebruik je energie. Het verschil is dat iemand met een spierziekte al lager begint en dus sneller ‘onder de lijn’ zakt. Ga je te lang door, dan raak je steeds meer uitgeput en herstel je minder goed.
Signalen dat je energie daalt
Je lichaam geeft vaak duidelijke signalen:
- struikelen of door je benen zakken
- woorden niet kunnen vinden
- verkeerde woorden gebruiken
- dingen laten vallen
Tips om met je energie om te gaan
- Verdeel activiteiten over de dag.
- Wissel fysieke en mentale taken af.
- Neem regelmatig korte pauzes.
- Plan vaste rustmomenten.
- Stel prioriteiten en plan realistisch.
Blijf jezelf tussendoor vragen: ‘Moet ik dit nu doen’? En: ‘Wat levert dit me op?’
Een drukke dag kan, maar zorg daarna voor herstelmomenten. Herstel kan op verschillende manieren:
- fysiek herstellen: lezen, tv kijken, rustig koffie drinken
- mentaal herstellen: wandelen, fietsen of iets licht actiefs doen
- zowel fysiek als mentaal vermoeid: rust nemen, ontspannen of mediteren
Hoe werkt informatieverwerking?
Elke dag krijgen we veel prikkels binnen via onze zintuigen. Deze worden in de hersenen verwerkt en leiden tot een reactie (bijvoorbeeld praten, denken of bewegen).
Bij een spierziekte:
- kost verwerking vaak meer energie
- gaat de ‘overdracht’ van signalen trager
- nemen pijn, vermoeidheid en emoties al veel ruimte in
Daardoor raakt je ‘emmertje’ sneller vol.
Tips om je aandacht erbij te houden
- Voorkom tijdsdruk
- Zorg voor een prikkelarme omgeving
- Doe één ding tegelijk
- Werk met stappenplannen
- Geef jezelf hardop instructies
- Gebruik vaste routines
- Plan korte pauzes
Omgaan met geheugenproblemen
Handige hulpmiddelen:
- digitale agenda
- boodschappenlijstjes
- notitieboekje
- whiteboard of prikbord
- dagboek
- vaste plekken voor spullen
- vaste tijden en volgorde voor activiteiten
Gebruik bij het plannen de 5 W’s:
- wie
- wat
- waar
- wanneer
- eventueel: waarom
Tot slot
Leven met een spierziekte vraagt om balans. Door bewust met je energie om te gaan en structuur aan te brengen in je dag, kun je overbelasting beter voorkomen. Kleine aanpassingen in je dagindeling of manier van plannen kunnen al helpen om meer rust en overzicht te houden. Dat kan een groot verschil maken.
