Feiten over AFM

Oorzaak

Bij AFM ontstaan verlammingsverschijnselen doordat bepaalde zenuwcellen beschadigd raken. Deze zenuwcellen sturen de spieren aan. Ze zitten in het ruggenmerg en de hersenstam.

Rol van virussen

Waarschijnlijk spelen virussen hierbij een rol. Hoe deze virussen de schade precies veroorzaken, is nog niet duidelijk. Vroeger was het poliovirus vaak de oorzaak. Deze ziekte heet ook polio. Tegenwoordig gaat het meestal om andere virussen. Het gaat vooral om het enterovirus D68. Mogelijk spelen ook het enterovirus A71 en het westnijlvirus een rol.

De meeste kinderen krijgen van deze virussen geen klachten of alleen milde verkoudheidsklachten. Bij sommige kinderen ontstaan wel verlammingsverschijnselen. Waarom dat gebeurt, weten we nog niet.

Bij een deel van de patiënten wordt geen virus gevonden. Dat betekent niet dat er geen virus was. Soms is het virus moeilijk aan te tonen. Ook blijft het virus maar kort in het lichaam meetbaar.

Klachten en verloop

Bij AFM worden spieren vaak binnen een paar dagen snel zwakker.  Armen, benen, nek en romp verliezen kracht. Soms raken ook de ademhalingsspieren, slikspieren en gezichtsspieren betrokken. Vaak begint de ziekte met koorts door een luchtweginfectie. Dit kan een verkoudheid zijn, maar ook een longontsteking.

Spierzwakte

De spierzwakte is vaak niet gelijk verdeeld over het lichaam. Vaak zijn de spieren dicht bij de romp het meest verzwakt.

Ernst van de klachten

Hoe ernstig de ziekte is, verschilt per kind. Sommige kinderen krijgen alleen een verlamming in één arm. Andere kinderen raken in meerdere ledematen verlamd. Soms is beademing nodig.

Herstel en gevolgen

Het herstel verschilt ook per kind. Een deel van de kinderen herstelt volledig. De meeste kinderen houden klachten, zoals blijvende zwakte in een arm of been of een ernstigere verlamming.

Sommige kinderen hebben lange tijd beademing nodig. In zeldzame gevallen is de ziekte zo ernstig dat een kind overlijdt aan de gevolgen van AFM.

De diagnose stellen

Om zeker te weten dat het om AFM gaat, wordt een MRI-scan van het ruggenmerg gemaakt. Daarbij wordt vooral gekeken naar de grijze stof. Daar zitten de zenuwcellen die de spieren aansturen. Meestal wordt ook een MRI-scan van de hersenen gemaakt. Dan wordt gekeken of er afwijkingen zijn in de hersenstam.

Aanvullend onderzoek

Artsen doen vaak extra onderzoeken om andere ziekten uit te sluiten. Ze onderzoeken bijvoorbeeld het hersenvocht en doen een spier-zenuwonderzoek (EMG). In het hersenvocht kunnen tekenen van ontsteking te zien zijn, zoals een verhoogd aantal witte bloedcellen. Bij het EMG is te zien of zenuwcellen beschadigd zijn.

Onderzoek naar een virus

Er wordt ook onderzocht of er een virus in het lichaam zit. Dit gebeurt met onderzoek van bijvoorbeeld neusvocht, bloed, ontlasting of hersenvocht. Soms vinden artsen geen virus. Dat betekent niet dat er geen virus was. Het virus is niet altijd goed aan te tonen en blijft vaak maar kort in het lichaam meetbaar.

Behandeling

Kinderen met AFM worden snel opgenomen in het ziekenhuis. Als het nodig is, krijgen zij beademing.

Revalidatie

Na de eerste fase volgt intensieve revalidatie. Dit helpt om functies van het lichaam zo goed mogelijk te herstellen.

Operaties

Soms kan een operatie helpen om beweging te verbeteren. Bijvoorbeeld een zenuwtransplantatie. In een latere fase kan ook een spier- of peestransplantatie helpen.

Medicijnen en andere behandelingen

Sommige kinderen krijgen immuunglobulines. Dit zijn afweerstoffen van donoren. Soms krijgen ze ook andere behandelingen. Voorbeelden zijn plasmaferese (het vervangen van een deel van het bloedplasma) en medicijnen die de afweer remmen, zoals corticosteroïden. Het is nog niet zeker hoe goed deze behandelingen werken bij AFM.