Limb-girdle spierdystrofie type 2B en Miyoshi myopathie: nieuw inzicht in oorzaak 2003

Door: Erik van Uden

Limb-girdle spierdystrofie type 2B en Miyoshi myopathie hebben verschillende uitingsvormen, maar worden beide veroorzaakt door mutaties in het DNA dat codeert voor dysferline.

Een Amerikaanse onderzoekgroep heeft de functie van dysferline recent beschreven in het vooraanstaande tijdschrift Nature (Bansale.a., 8 mei, 2003). Dit onderzoek biedt nog geen uitzicht op gerichte behandeling van deze spierdystrofieën, maar het geeft inzicht in het proces van spierherstel en wat daar mis kan gaan.

Door dagelijkse inspanning staan onze skeletspieren bloot aan slijtage. Er zijn verschillende mechanismen die zorgen voor bescherming of reparatie van deze beschadiging. Bijvoorbeeld:er ontstaan regelmatig kleine gaatjes in het sarcolemma (het buitenmembraan van de spier) maar deze worden ook vanzelf gedicht. Het lijkt een beetje op een fietsband die zichzelf van binnenuit kan plakken.Een Amerikaanse onderzoekgroep heeft nu aangetoond dat het eiwit dysferline een belangrijke rol speelt in dit proces.

De onderzoekers maakten gebruik van muizen waar het dysferline-gen is uitgeschakeld (dysferline-nulmuizen). Zoals verwacht, hadden deze muizen inderdaad geen dysferline-eiwit in hun spieren. Het artikel zegt weinig over de uiterlijke kenmerken van de muizen, maar onder de microscoop waren de spieren duidelijk aangedaan. In de loop van de tijd werden de spiervezels steeds onregelmatiger, en gaatjes in het spiermembraan bleven open. Onder de elektronenmicroscoop was een ophoping van blaasjes te zien in het spierweefsel. Normaliter wordt dysferline via zulke blaasjes vervoerd naar het sarcolemma, maar in dit geval bevatten de blaasjes geen dysferline, en de gaten in het sarcolemma worden niet efficient gedicht. Verder bleek dat rondom de gaatjes een ander belangrijk spiereiwit (caveoline-3) verdwenen was uit de spiervezels. De precieze invloed van dit effect is nog niet bekend.

Behalve naar het natuurlijk beloop van deze spierdystrofie in muizen, is er ook op twee manieren gekeken naar acute spierbeschadiging. Hieruit kwam een belangrijk verschil tevoorschijn tussen dysferline-nul muizen en mdx-muizen. (Mdx-muizen zijn een model voor Duchenne spierdystrofie). De eerste proef betrof fysieke inspanning, waarbij de muizen 30 minuten moesten rennen. Na het rennen waren de spiercelmembranen van de mdx-muizenbeschadigd, o.a. gemeten door een verhoogde opname van een kleurstof (Evans blauw). De spieren van dysferline-nul muizen konden beter tegen de inspanning, en namen weinig kleurstof op. Daarna is een krachtiger methode gebruikt om spierschadeop te wekken. Los geprepareerd spiervezels van jonge (dus nog nauwelijks aangedane) dysferline-nul muizen zijn behandeld met laserstralen. Hieruit bleek dat wanneer de spiervezels van dysferline-nul muizen eenmaal beschadigd zijn, de gaatjes zich niet meer dichten. Bij spiervezels van gezonde muizen gebeurt dat nog wel, ook na laserbeschadiging.

Men moet altijd voorzichtig zijn bij het vertalen van dieronderzoek naar de situatie van de patiënt. Mdx-muizen zijn minder aangedaan dan jongens met Duchenne spierdystrofie, en dysferline-nulmuizen zijn geen exact model voor LGMD-2B noch voor Miyoshi spierdystrofie. Toch kunnen diermodellen inzicht verschaffen in de fysiologische rol van eiwitten die nodig zijn voor een goede spierfunctie. Deze kennis vergroot de kans op betere adviezen over leefstijl (b.v. voeding en beweging), en de mogelijke ontwikkeling van nieuwe therapieën.

Stephanie Weinreich
-Bansal e.a.,Defective membrane repair in dysferlin-deficient muscular dystrophy, Nature(8 mei 2003), p. 168
-Ellis, Cell biology: patches for wounded muscle,Nature (8 mei 2003), p. 129.

Terug naar overzicht