Onderzoek wijst uit: Wvg voldoet nog steeds niet 1997

Door: Erik van Uden

Het bureau Inter/View heeft in opdracht van de Vereniging Spierziekten Nederland (VSN) een enquête uitgevoerd naar de ervaringen van gebruikers met de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg): het gaat niet best.

Het bureau Inter/View heeft in opdracht van de Vereniging Spierziekten Nederland (VSN) een enquête uitgevoerd naar de ervaringen van gebruikers met de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg). Deze wet is van kracht sinds 1 april1994.

Uit een eerder onderzoek van Inter/View in 1995 bleek dat de WVG slecht uitpakte voor mensen met een ernstige handicap. Het kabinet heeft daarop enige wijzigingen aangebracht in de wet, vooral op het gebied van de eigen bijdragen. Inter/View heeft dit eerste onderzoek nu herhaald om te zien of de wet nu beter functioneert. Er blijken nog steeds behoorlijke problemen te bestaan. Zo moet iemand gemiddeld 20 weken wachten op een rolstoel. In 1995 was dat 16 weken. De eigen kosten voor een vervoersvoorziening waren in vergelijking met 1995 met fl.50,- gestegen: van fl. 254,- naar fl. 307,- per maand. Veel ondervraagden zijn dan ook slecht te spreken over de WVG. Naar aanleiding van dit onderzoek zijn op3 juni kamervragen gesteld.

Vanaf 1 april 1994 wordt een aantal voorzieningen niet meer verstrekt via de bedrijfsverenigingen, maar via de gemeenten. Het ging daarbij om bijvoorbeeld aangepast vervoer en rolstoelen. Ook de woningaanpassingen zijn volledig de verantwoordelijkheid van de gemeenten geworden. De doelgroep is uitgebreid met ouderen boven de 65 jaar, terwijl het budget globaal gelijk is gebleven. Er werden eigen bijdragen ingevoerd voor verschillende voorzieningen. De hoogte van de eigen bijdragen was inkomensafhankelijk. Dit is in 1995 voor een deel weer ongedaan gemaakt. Uit angst dat de WVG zou leiden tot hoge extra uitgaven hebben veel gemeenten de laatste jaren een zeer karig WVG-beleid gevoerd. De verwachte verdubbeling van de doelgroep is echter uitgebleven, waardoor gemeenten samen jaarlijks honderden miljoenen guldens overhouden op hun WVG-budget (in 1995: 414miljoen), geld dat in de algemene middelen terecht komt.

1995: eerste evaluaties
Toen de WVG in 1994 werd ingevoerd heeft de Tweede Kamer bedongen dat er in de eerste jaren evaluaties zouden worden uitgevoerd rond het functioneren van de wet. De eerste evaluaties vonden plaats in 1995. De officiële evaluaties hadden een gematigd optimistische toon. Men constateerde weliswaar knelpunten, maar deze werden vooral beschouwd als aanloopproblemen. De hoge eigen bijdragen werden wel algemeen als probleem erkend. Het kabinet heef tdaarop de inkomensdrempels voor de eigen bijdragen opgetrokken tot anderhalf maal modaal en de eigen bijdragen voor rolstoelen werden afgeschaft.

Onderzoek onder mensen met ernstige beperkingen
Een spierziekte leidt meestal tot ernstige beperkingen. Na verloop van tijd wordt men afhankelijk van een groot scala aan hulpmiddelen en voorzieningen. Juist voor deze groep is het van zeer groot belang dat de juiste hulpmiddelen snel geleverd worden. Lange,slepende procedures kunnen tot veel ellende leiden. Juist daarom heeft d eVereniging Spierziekten Nederland besloten om een eigen onderzoek te laten uitvoeren onder haar leden. In de grotere onderzoeken zal immers de problematiek van deze groep al snel ten onder gaan in de grote gemiddeldes. De VSN heeft ook in 1995 bureau Inter/View een onderzoek laten uitvoeren. Dit onderzoek gaf een ander beeld te zien dan de officiële evaluaties: lange wachttijden en grote ontevredenheid bij de gebruikers. Er waren zelfs incidentele gevallen, waarin de hulpmiddelen pas geleverd werden nadat de aanvrager overleden was.

Evaluatie 1997
In de loop van 1997 wordt de WVG opnieuw geëvalueerd. Het onderzoek van de VSN is het eerste dat beschikbaar komt. De enquete is in grote lijnen ongewijzigd t.o.v. 1995, zodat een verandering in de waardering van de WVG gemeten kan worden. Het algemene beeld, dat uit het onderzoek naar voren komt, is zorgwekkend.
De gemiddelde wachttijd voor rolstoelen is toegenomen van16 tot ruim 20 weken. Vijftien procent van de mensen is ontevreden over de kwaliteit van de geleverde rolstoel. En dat is veel, wanneer men bedenkt dat een verkeerde rolstoel ernstige complicaties kan veroorzaken. 135 Mensen uit het onderzoek vroegen een vervoersvoorziening aan (bijvoorbeeld collectief vervoer,een autoaanpassing of een kilometervergoeding). Drie kwart van de aanvragers heeft de vervoersvoorziening inmiddels gekregen. Men moest daar gemiddeld 16weken op wachten. De overige 24 procent heeft nog geen uitsluitsel gehad enwacht gemiddeld al 34 weken. Van de mensen die ook ervaring hebben met desituatie voor de invoering van de WVG, oordeelt 17,6 % dat de WVG een vooruitgang betekent. Maar liefst 45,1% vindt de WVG een verslechtering. 41Procent van de ondervraagden is slecht te spreken over de aanvraagprocedures ende afhandeling van de aanvraag door de gemeenten. Men oordeelt in grote meerderheid positief over de wijze waarop men bij de gemeenten behandeld wordt.Over de deskundigheid van de betreffende ambtenaren oordeelt 41 procent ongunstig.

Inkomensgevolgen
In 1995 zijn de regels voor eigen bijdragen versoepeld. Dat betekent echter allerminst dat nu alle problemen zijn opgelost. Veel mensen,ook die uit de lagere inkomenscategorieën, moeten soms flink bijdragen aan hun voorzieningen. 11 Procent moest een eigen bijdrage betalen voor een rolstoel.Gemiddeld fl. 1020,-. Voor vervoersvoorzieningen betaalt men gemiddeld fl. 307,-per maand. Het hardst komen de eigen bijdragen aan voor de woningaanpassingen.In 35 procent van de gevallen moest men zelf bijdragen. Bij koopwoningen betaalde men meestal een eenmalige eigen bijdrage. Het ging gemiddeld om eenb edrag van fl. 9.489,-.

Gewenste maatregelen
De lengte van de procedures, de kwaliteit van devoorzieningen en de omvang van de eigen bijdragen vormen ernstige problemen inde WVG. Een oplossing zou gezocht kunnen worden in de aanscherping van het wettelijk kader en een verbetering van de kwaliteit van de advisering. Het systeem van eigen bijdragen zou moeten worden geharmoniseerd en er zou een maximum moeten komen voor alle eigen bijdragen.

 

Terug naar overzicht