VSN biedt Zwartboek WVG aan aan Erica Terpstra 2001

Door: Erik van Uden

Vooruitlopend op de evaluatie van de Wvg in de Tweede Kamer pleit de Vereniging Spierziekten Nederland voor meer centralisatie.

Pleidooi voor betere, centrale regeling
Donderdag 13 september a.s. buigt de Tweede Kamer zich over de Wet Voorzieningen Gehandicapten (Wvg). Voorafgaand aan de vergadering biedt devoorzitter van de VSN, Peter Streng, om 12.20 uur in de Tweede Kamer een Zwartboek Wvg aan aan de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Leden van de VSN - mensen met een spierziekte - zijn voor hun functioneren volledig afhankelijk van goede hulpmiddelen en aanpassingen. Zij hebben als geen ander ervaring met de Wvg, een wet die in de ogen van sommige gebruikers als een Chinese muur in Nederland is opgetrokken om mensen met een handicap te weren uit de samenleving.

De Wet Voorzieningen Gehandicapten werd van kracht op 1 april 1994. Daarmee werd de verstrekking van rolstoelen, vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen gedecentraliseerd. De uitvoering van deze taken verhuisde van GAK/GMD naar de gemeenten. De gemeenten kregen een grote mate van vrijheid om de eigen verordeningen op te stellen. Hierdoor zijn tussen gemeenten in de loop der jaren forse verschillen ontstaan in onder andere het soort voorzieningen dat gegeven werd en de hoogte van bedragen die worden verstrekt voor vervoer. In 1994 werd de doelgroep van de wet uitgebreid. Met de invoering van de Wvg konden ook mensen boven de 65 jaar een beroep doen op diverse voorzieningen.

Eerdere evaluaties
Vanaf het allereerste moment is de Wvg voorwerp geweest van felle kritiek. Tijdens de eerste en tweede evaluatie van de Wvg (respectievelijk in 1995 en 1997) bleek dat er sprake was van een slechte uitvoeringspraktijk, zeer lange wachttijden (de gemiddelde wachttijd voor een rolstoel in 1997 was 20 weken), slechte bejegening door soms ondeskundige ambtenaren en slechte verstrekkingen. Hoewel die evaluaties die het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid liet uitvoeren altijd optimistisch van toon waren, bleek uit andere onderzoeken hoe groot de dagelijkse problemen waren. Zo heeft de VSN in 1995 en 1997 bureau Interview de ervaringen met de Wvg laten onderzoeken onder haar leden. De resultaten waren ronduit schokkend.

Verzekerd tegen de gemeente
In 1997 heeft de VSN daarom een speciale collectieve Wvg-rechtsbijstandverzekering afgesloten voor haar leden.Leden die te maken krijgen met gemeenten die hun eigen verordeningen niet volgen of die onzorgvuldig handelen, kunnen kosteloos een beroep doen op rechtsbijstanddoor gespecialiseerde juristen.

Zwartboek
In het voorjaar werd een onderzoek gepresenteerd, waaruit bleek dat 85 procent van de gebruikers tevreden was over de Wvg. Dit gegeven staat in schril kontrast met de ervaringen van de VSN. Dagelijks zijn er klachten over de Wvg. Door de jaren heen is er geen sprake geweest van wezenlijke verbeteringen. Het niveau van de verstrekte voorzieningen neemt steeds verder af. Het beroep op de rechtsbijstandverzekering vermindert niet.
Daarom heeft de VSN besloten om dit maal een bloemlezing te maken van ervaringen met de Wvg. In plaats van cijfers, nu de mensen die het betreft en die het falen van deze wet letterlijk aan den lijve ondervinden. Via internet zijn de verhalen van VSN-leden binnengekomen. Het beeld dat daaruit oprijst is treurig en onthutsend tegelijk. Mensen die geconfronteerd worden met een ongeneeslijke verlammingsziekte, worden vaak gedwongen een gevecht aan te gaan met ambtelijke molens. Voorzieningen worden niet of te laat geleverd, ambtenaren hebben vaak geen besef van wat mensen aan voorzieningen nodig hebben en er zijn soms grote problemen bij huisaanpassingen. De gebrekkige vervoersvoorzieningen vormen misschien wel het grootste probleem. Overigens was tien procent van de reacties positief. De verschillen tussen gemeenten, maar ook binnen één en dezelfde gemeente, zijn soms erg groot.

Brieven naar VNG en Tweede Kamer
In mei j.l. heeft de VSN een uitgebreide brief geschreven naar de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De VNG heeft een duidelijk regiefunctie bij de totstandkoming van gemeentelijke verordeningen, zij het dat iedere gemeente vrij is om de modellen van de VNG naar eigen inzicht aan te passen. De VSN heeft er in deze brief bezwaar tegen gemaakt dat de VNG de verschraling van het Wvg-pakket aantoonbaar tot beleid heeft gemaakt, terwijl de centrale overheid geld beschikbaar heeft gesteld om een systematische overschrijding van het Wvg-budget bij gemeenten te compenseren. De VNG heeft het niet nodig gevonden deze brief te beantwoorden.

De VSN heeft er in een brief aan de Tweede Kamer voor gepleit om de fouten uit het verleden te herstellen. In 1994, bij de invoering van de Wvg, is een principiële fout gemaakt. De verstrekking van essentiële hulpmiddelen en voorzieningen is overgedragen aan de gemeenten, zonder dat er nog enige centrale sturing overbleef. Dit heeft geleid tot rampzalige toestanden. De Wvg zal in zijn totaal op de helling moeten en er zal weer in enige vorm een centrale sturing en toetsing moeten komen. Kleine bijstellingen hebben onvoldoende effect, dat hebben de afgelopen jaren wel geleerd.

Een selectie uit het Zwartboek: http://www.vsn.nl/zwartboek {verouderde link]

NB Door de aanslag op het WTC inNew York op 11 september 2001 heeft de actie op 13 september een soberder karakter gekregen.

 

Terug naar overzicht