In Memoriam Sjoeke Hoekstra
Is neuralgische amyotrofie een auto-immuunziekte? Of speelt het afweersysteem op een andere manier een rol? Over deze veelgestelde vraag geeft medisch adviseur prof. dr. Jan Groothuis meer duidelijkheid.
Neuralgische amyotrofie (NA) is geen klassieke auto-immuunziekte. Toch speelt het afweersysteem een belangrijke rol bij het ontstaan van een aanval. Hoe zit dat precies?
Bij NA ontstaat er een ontsteking in één of meer zenuwen, meestal in de schouder of arm. Deze ontsteking veroorzaakt de plotselinge, vaak hevige pijn aan het begin van een aanval. Die ontsteking ontstaat doordat het eigen afweersysteem actief wordt.
Een aanval ontstaat vaak op een moment dat het afweersysteem al aan het werk is. Bijvoorbeeld na een virus of andere infectie, of een operatie. Dit zijn allemaal situaties waarin het afweersysteem hard aan het werk gaat. Toch krijgt niet iedereen dan een aanval. Veel mensen krijgen NA maar één keer in hun leven.
Het afweersysteem werkt bij mensen met NA in principe normaal. Het beschermt het lichaam tegen bacteriën en virussen. Normaal komen afweercellen en zenuwcellen niet met elkaar in contact. Tussen het bloed en de zenuwen zit een beschermlaag: de bloed-zenuwbarrière. Deze laag zorgt ervoor dat afweercellen niet zomaar bij zenuwen kunnen komen. Soms ontstaan er kleine beschadigingen in deze barrière. Daardoor kunnen enkele afweercellen toch een zenuwcel bereiken. Voor het afweersysteem is zo’n zenuwcel op dat moment ‘onbekend’. Het reageert dan met een ontsteking. Dat veroorzaakt de pijn die meestal bij NA hoort. Het gaat dus om een normale reactie van een gezond afweersysteem. Alleen richt die reactie zich in dit geval op eigen, gezonde zenuwcellen.
Bij een klassieke auto-immuunziekte blijft het afweersysteem zich langdurig tegen het eigen lichaam richten. Bij NA gaat het meestal om een tijdelijke reactie. Er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat mensen met NA vaker andere auto-immuunziekten hebben.